Odpowiedzialność dyscyplinarna i zawodowa inżyniera budownictwa

W jakich przypadkach inżynier budownictwa podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej, a w jakich - zawodowej.

Odpowiedzialność zawodowa

Odpowiedzialności zawodowej w budownictwie poświęcono rozdział 10 ustawy - Prawo budowlane, w którym mówi się, że podlegają jej osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, które:

§                                 dopuściły się występków lub wykroczeń określonych ustawą;

§                                 zostały ukarane w związku z wykonywaniem samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie;

§                                 wskutek rażących błędów lub zaniedbań spowodowały zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska, albo znaczne szkody materialne;

§                                 nie spełniają lub spełniają niedbale swoje obowiązki;

§                                 uchylają się od podjęcia nadzoru autorskiego lub wykonują niedbale obowiązki wynikające z jego pełnienia.

Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie definiuje z kolei art. 12.1 ustawy - Prawo budowlane, stanowiąc, że za samodzielną funkcję techniczną w budownictwie uważa się działalność związaną z koniecznością fachowej oceny zjawisk technicznych lub samodzielnego rozwiązania zagadnień architektonicznych, technicznych oraz techniczno-organizacyjnych, a w szczególności działalność obejmującą:

§                                 projektowanie, sprawdzanie projektów architektoniczno-budowlanych i sprawowanie nadzoru autorskiego;

§                                 kierowanie budową lub innymi robotami budowlanymi;

§                                 kierowanie wytwarzaniem konstrukcyjnych elementów budowlanych oraz nadzór i kontrolę techniczną wytwarzania tych elementów;

§                                 wykonywanie nadzoru inwestorskiego;

§                                 sprawowanie kontroli technicznej utrzymania obiektów budowlanych.

Odpowiedzialność dyscyplinarna

Zgodnie z art. 45 Ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa, odpowiedzialności dyscyplinarnej podlega członek izby, który naruszył obowiązki określone w art. 41 tej ustawy, a mianowicie:

§                                 nie przestrzegał przy wykonywaniu czynności zawodowych obowiązujących przepisów oraz zasad wiedzy technicznej;

§                                 nie przestrzegał zasad etyki zawodowej;

§                                 nie stosował się do uchwał organów izby;

§                                 nie opłacał regularnie składek członkowskich

Od odpowiedzialności dyscyplinarnej wyłączone są czyny podlegające odpowiedzialności zawodowej, określone w art. 95 ustawy - Prawo budowlane (wymienione powyżej), oraz czyny podlegające odpowiedzialności porządkowej, zgodnie z przepisami Kodeksu pracy (nieprzestrzeganie porządku i regulaminu pracy oraz przepisów bhp, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy). Widzimy więc, że w interesującym nas obszarze odpowiedzialność zawodowa ma niejako pierwszeństwo (w rozpatrywaniu przed OSD) przed odpowiedzialnością dyscyplinarną. Widzimy także, że w zakresie kompetencji OSD znajdują się głównie dwa pierwsze zawinienia, które stanowią zwykle przedmiot skarg oraz wniosków składanych do Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej i dalej do Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego. Zauważyć przy tym należy, że definicja czynności zawodowych obejmuje szerszy zakres czynności od działalności zdefiniowanej jako pełnienie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Podobnie szerokie znaczeniowo jest pojęcie zasad sztuki budowlanej oraz przestrzegania zasad etyki zawodowej, choć w tym przypadku istnieje wytyczna w postaci Kodeksu zasad etyki zawodowej członków Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa.

Można zatem uogólnić, iż odpowiedzialność dyscyplinarna nie dotyczy wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (te są niejako przypisane do odpowiedzialności zawodowej). Odpowiedzialność dyscyplinarna dotyczy wykonywania czynności zawodowych przez członka izby, znajdujących się poza wachlarzem obowiązków zawartych w przepisach ustawy - Prawo budowlane. Odpowiedzialności dyscyplinarnej podlegają więc między innymi: konsultacje, nadzory w ramach umów cywilnoprawnych (a nie wymaganych ustawą PB), wykonywanie opinii i ekspertyz, czy też postępowanie i zachowanie inżyniera budownictwa w związku z wykonywaniem przez niego czynności zawodowych. Artykuły z poprzedniego i obecnego numeru stanowią wprowadzenie do cyklu krótkich publikacji mających na celu analizę spraw rozpatrywanych przed OSD MOIIB z tytułu odpowiedzialności zawodowej lub dyscyplinarnej naszych członków. Głównym celem przyszłych publikacji, poza oczywistą przestrogą przed łamaniem przepisów prawa i zasad wiedzy technicznej, jest wskazanie „pułapek”, w które wszyscy możemy wpadać, wykonując zawód inżyniera budownictwa. „Pułapki” te wcale nie muszą bowiem dotyczyć niewiedzy lub ignorancji przepisów albo zasad sztuki budowlanej. Czasami wynikają z taktycznej gry strony niezadowolonej ze współpracy z nami, a czasami z łatwowierności lub chęci pomocy inwestorowi, a bywa też tak, że - po prostu - z nieuwagi.

Źródło: inzynierbudownictwa.pl