Koniunktura w budownictwie w listopadzie już poniżej zera

Koniunktura budownictwie, zgodnie z naszymi przewidywaniami, w listopadzie spadła poniżej zera i to znacznie. To tylko potwierdza, że w budownictwie sytuacja pogarsza się w opiniach szefów firm budowlanych. Jeszcze niedawno inne wskaźniki opisujące kondycję budownictwa nie były takie złe, to obecnie wyraźnie dotychczasowa dynamika ich wzrostu spowalnia.

W tym roku najwyższy wskaźnik koniunktury w budownictwie odnotowano w kwietniu (+8,9) i od tamtego czasu koniunktura spada. Firmy budowlane jednak chyba mniej martwią się o przyszłe zamówienia, jak o warunki realizacji inwestycji, na które zostały podpisane już umowy. Wiele firm przestało liczyć na interwencję państwa w sprawie waloryzacji umów i zamierza walczyć w sądach o wynagrodzenia kompensujące m.in. podwyżkę cen materiałów budowlanych. W ostatnim czasie pojawiły się także nowe nakazy prawne, które firmom budowlanym, według ich opinii, utrudnią działalność. Chodzi m.in o płatności w systemie split payment (mechanizm podzielonej płatności - MPP) czy podwyższenie płacy minimalnej w roku 2020.

W grudniu 2018 wskaźnik koniunktury w budownictwie wyliczany przez GUS wyniósł minus 2,8. Jeżeli spadek koniunktury utrzyma tempo, to w grudniu tego roku będzie na jeszcze niższym poziomie. W listopadzie koniunktura w budownictwie wyniosła minus 1,9 i spadła z poziomi 0,7 w październiku. Poprawę koniunktury sygnalizowało 11,6% firm budowlanych, a jej pogorszenie – 13,4%. Przed miesiącem było to odpowiednio 12,1% i 11,5%), a zatem ubyło optymistów na rzecz pesymistów. Przypomnijmy jeszcze wskaźniki koniunktury z poprzednich miesięcy: 3,2 wrzesień, 5,6 sierpień, 6,2 lipiec, 7,8 czerwiec, 7,7 maj,   8,9 kwiecień, 7,3 marzec, 4,9 luty i 2,7 styczeń.

Przewidywania firm budowlanych dotyczące portfela zamówień, produkcji budowlano-montażowej oraz sytuacji finansowej są bardziej negatywne niż te formułowane w październiku. Według wstępnych danych gromadzonych przez GUS, produkcja budowlano-montażowa (w cenach stałych) w firmach budowlanych zatrudniających powyżej 9 osób, w październiku 2019 była niższa o 4,0% w porównaniu z analogicznym okresem 2018 oraz o 3,8% w stosunku do września2019 (przed rokiem notowano wzrosty odpowiednio – o 22,5% i 7,9%). Od stycznia do października 2019 produkcja budowlano-montażowa wzrosła tylko o 3,6%, tylko bo w roku ubiegłym o tej samej porze wzrost wynosił 17,9%.

Niestety, firmy budowlane i powiązane z budownictwem sygnalizują stały wzrost w opóźnieniach płatności za wykonane roboty budowlane. Szefowie firm budowlanych przewidują większy spadek zatrudnienia niż to przewidywali w październiku. Są też przewidywania, że w najbliższych trzech miesiącach ceny robót budowlano-montażowych będą nadal rosły.  

Ponieważ koniunktura w budownictwie za naszymi granicami ma się w miarę dobrze (chociaż we wszystkich krajach UE gospodarka również hamuje), wciąż wiele firm budowlanych szuka tam zleceń. W listopadzie  2019 deklaruje to 33,3% (miesiąc wcześniej 34%), przed rokiem było to 31,2%.

Niepokoją też doniesienia, że nawet te największe firmy budowlane o stabilnej sytuacji finansowej zaczynają mieć kłopoty na swoich budowach (np.Budimex, Mosty Łódź, Strabag, Energopol Szczecin, Unibep, Planeta, Rubau Polska – to firmy wymienione przez "Dziennik Gazetę Prawną"), które z powodu odmowy waloryzacji kontraktów na roboty drogowe przez GDDKiA (lub PLK dla inwestycji kolejowych) zaczynają realizować inwestycje po kosztach lub nawet zaczynają dokładać do kwot umownych. Dotychczas nie przyniosły żadnych rezultatów negocjacje z Ministerstwem Infrastruktury, by waloryzować podpisane wcześniej umowy na roboty drogowe (lub kolejowe), bo znacznie zmieniło się otoczenie cenowe w stosunku do koszyka wg którego szacowane były oferty. Są to czynniki na które wykonawcy nie mają wpływu stąd domagają się urealnienia kontraktów. Stąd firmy budowlane (również te wymienione wyżej) decydują się na drogę sądową w sprawie waloryzacji. Dla inwestorów (najczęściej reprezentowani przez urzędników państwowych) to asekuracyjna sytuacja, bo wówczas to sądy a nie oni podejmują decyzje. Tylko że sprawy w sądach ciągnąć się mogą nawet latami, a do tego czasu zbankrutuje firma i zawali się harmonogram inwestycji.    

Więcej na: muratorplus.pl