Tarcza antykryzysowa zmienia też zasady gospodarowania odpadami

Wśród przepisów mających za zadanie niwelować skutki epidemii COVID-19 wprowadzanych na przestrzeni ostatnich tygodni znalazły się liczne regulacje zmieniające zasady gospodarowania odpadami w czasie stanu epidemii. Kluczowe dotyczą szerokich uprawnień wojewody do zarządzania gospodarką odpadami na terenie województwa.

Zaledwie miesiąc po wejściu ustawy z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, do Sejmu trafił kolejny projekt ustawy mającej za zadanie niwelować skutki epidemii COVID-19 – ustawa z 30 kwietnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, zwana potocznie tarczą antykryzysową 3.0 („Ustawa 3.0”), jest już w Senacie. Wśród przepisów wprowadzanych na przestrzeni ostatnich tygodni znalazły się liczne regulacje zmieniające zasady gospodarowania odpadami w czasie stanu epidemii.

Kluczowe regulacje dotyczą szerokich uprawnień wojewody do zarządzania gospodarką odpadami na terenie województwa – na ich podstawie wojewoda zadecyduje o unieszkodliwianiu odpadów z częściowym wyłączeniem przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach („Ustawa o odpadach”) – w zakresie warunków transportu, zbierania i unieszkodliwiania odpadów, oraz ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska – w zakresie warunków korzystania ze środowiska. W gestii wojewody leży także selektywna zbiórka odpadów, która na czas epidemii może zostać wyłączona lub ograniczona. Ponadto nowe przepisy przewidują liczne przesunięcia terminów dotyczących m.in. prowadzenia papierowej ewidencji czy składania sprawozdań rocznych.

Odpady potencjalnie zainfekowane

W przypadku braku na obszarze województwa technicznych i organizacyjnych możliwości unieszkodliwiania odpadów zgodnie z obowiązującymi przepisami, wojewoda może – w drodze decyzji administracyjnej – wydać polecenie zagospodarowania ich w sposób szczególny (w tym magazynowania odpadów medycznych przez ich wytwórcę). Polecenia wojewody są adresowane do wszystkich działających w danym województwie organów administracji rządowej i samorządowej, państwowych i samorządowych osób prawnych, samorządowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, a także do innych podmiotów, w szczególności do przedsiębiorców oraz do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. Co istotne – adresatem polecenia może być także podmiot, który nie posiada decyzji z zakresu gospodarowania odpadami, o ile posiada stosowne możliwości techniczne i organizacyjne do jego realizacji.

Wyróżnia się dwie kategorie odpadów wytworzonych w związku z przeciwdziałaniem COVID-19: odpady medyczne o właściwościach zakaźnych oraz pozostałe odpady, w tym odpady komunalne. Biorąc pod uwagę stopień zagrożenia występowaniem wirusa w poszczególnych rodzajach odpadów, przewiduje się dwie niezależne procedury ich unieszkodliwiania.

Unieszkodliwianie odpadów medycznych o właściwościach zakaźnych odbywa się przez termiczne przekształcanie rozumiane jako:

- spalanie odpadów przez ich utlenianie w temperaturze nie niższej niż 850°C, albo
- inne procesy termicznego przekształcania odpadów, w tym pirolizę, zgazowanie i proces plazmowy, o ile substancje powstające podczas tych procesów są następnie spalane.

Zagospodarowanie odpadów komunalnych może z kolei polegać na:

-przekazywaniu zmieszanych odpadów komunalnych do instalacji komunalnych niezapewniających mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów zgodnie z art. 35
ust. 6 pkt 1 Ustawy o odpadach, albo
- składowaniu lub termicznym przekształcaniu odpadów komunalnych bez wstępnych procesów przetwarzania

Polecenie wojewody powinno określać m.in. adresata polecenia (może być nim wyłącznie podmiot, który posiada stosowne możliwości techniczne i organizacyjne do jego realizacji), miejsce, metodę oraz warunki unieszkodliwiania odpadów (w tym transportowania i magazynowania przed ich przetworzeniem), obowiązek prowadzenia ewidencji odpadów i okres obowiązywania polecenia.

Polecenia nie wymagają uzasadnienia i podlegają natychmiastowemu wykonaniu. Nadzór nad ich realizacją będą sprawować właściwi wojewódzcy inspektorzy ochrony środowiska.

(Nie)selektywna zbiórka odpadów

Wojewoda może wydać zarządzenia w przedmiocie czasowej zmiany lub czasowego wyłączenia selektywnej zbiórki odpadów komunalnych na terenie całego województwa lub jego części. Zarządzenie może polegać na całkowitym zniesieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów albo zmniejszeniu liczby frakcji segregowanych odpadów. Zarządzenie może także wprowadzać – na wniosek wójta, burmistrza albo prezydenta miasta – zmianę w zakresie częstotliwości odbierania odpadów komunalnych oraz sposobu świadczenia usług przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

Dłuższe terminy

Marcowa wersja tzw. tarczy antykryzysowej wydłużyła do 31 grudnia 2020 r. termin na wydanie rozporządzenia w sprawie listy instalacji do termicznego przekształcania odpadów komunalnych na podstawie art. 35b ust. 4 Ustawy o odpadach. Do tego czasu – odpady komunalne oraz odpady pochodzące z przetwarzania odpadów komunalnych mogą być termicznie przekształcane w funkcjonującej instalacji, która przed 31 marca 2020 r. uzyskała stosowne pozwolenie.

W Ustawie 3.0 przewiduje się kolejne przesunięcia terminów ułatwiających poszczególnym podmiotom wywiązywanie się z obowiązków odpadowych, w tym m.in.:

- terminu na sporządzenie przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta analizy stanu gospodarki odpadami komunalnymi za 2019 r. (przedłużenie terminu do 30 listopada 2020 r.);
- terminu na dostosowanie uchwał rady gminy do zmian wynikających z ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (przedłużenie terminu do 31 grudnia 2020 r.);
- terminu przeprowadzenia przez przedsiębiorców prowadzący recykling lub inny proces odzysku odpadów opakowaniowych audytu zewnętrznego (przedłużenie terminu do 30 września 2020 r.).

Więcej na: prawo.pl