Standard nZEB w polskich realiach

Czy jesteśmy gotowi dostosowywać budynki do standardu niemal zeroenergetycznego (nZEB)?

Unia Europejska bardzo mocno angażuje się w realizację działań związanych z ideą zrównoważonego rozwoju. Dbając o jakość środowiska, w którym żyjemy, a także mając na względzie fakt, że naturalne surowce wyczerpują się w szybkim tempie, Komisja Europejska nakłada na kraje członkowskie obowiązki ograniczenia energochłonności w gospodarce. Sektorami, które zużywają najwięcej energii oraz emitują najwięcej gazów cieplarnianych, jest budownictwo i transport. Dyrektywy UE dają wskazania, jak należy zmienić krajowe normy i dokumenty prawne, aby przeprowadzić proces transformacji energochłonnych sektorów. W sektorze budownictwa przepisy zostały znowelizowane w 2013 r., wchodziły w życie od 2014 r. i cały czas trwa proces dostosowania budynków do wymagań dyrektyw. Początek transformacji sektora nadała przyjęta w 2002 r. dyrektywa o charakterystyce energetycznej (2002/91/WE), a jej wznowienie w 2010 r. (dyrektywa 2010/31/ UE) wprowadziło nowy standard obiektów. Są to budynki „o niemal zerowym zapotrzebowaniu na energię” (nZEB). Standard nZEB dla wszystkich nowo projektowanych i termomodernizowanych budynków (WT 2021) zaczął obowiązywać od stycznia 2021 r. Mimo to wciąż brak jest wytycznych, jak projektować i realizować tego typu budynki. Kolejna nowelizacja dyrektywy o charakterystyce energetycznej budynków (2018/844/ UE) kładzie również nacisk na fakt, że oprócz budynków nowo projektowanych i termomodernizowanych, dla których standard nZEB jest określony, również zasoby budynków zabytkowych i pod opieką konserwatora powinny być poprawiane energetycznie. W tab. 1 zestawiono wymagania izolacyjności cieplnej podstawowych elementów obudowy budynku obowiązujące dla polskiego standardu budynków nZEB. Wartości współczynników izolacyjności cieplnej znajdują się w warunkach techniczno-budowlanych.

Tab. 1. Współczynniki przenikania ciepła U [W/(m²K)] dla wybranych elementów budynku

Spełnienie wymagań pokazanych w tab. 1 będzie się wiązało z koniecznością zastosowania grubszej warstwy izolacji lub materiałów o niższych wartościach współczynnika przewodzenia ciepła lambda. Dla okien wartość na poziomie 0,9 [W/(m²K)] oznacza, że tylko zestawy trójszybowe będą w stanie go spełnić. Niewątpliwie wzrosną koszty inwestycyjne budynków.

Drugim parametrem definiującym polski standard budynku nZEB jest wskaźnik nieodnawialnej energii pierwotnej EP. Obowiązujące od stycznia wartości zestawiono w tab. 2.

Uzyskanie wymaganego wskaźnika EP jest zdeterminowane stosowaniem w budynkach produkcji z odnawialnych źródeł energii, i to w znaczącym stopniu. Z różnych źródeł można usłyszeć głosy, że jest to bardzo trudne do spełnienia, czasami wręcz niemożliwe.

Tab. 2. Współczynniki cząstkowe wartości wskaźnika EP na potrzeby ogrzewania, wentylacji oraz przygotowania ciepłej wody użytkowej

PRZYKŁAD

Przedstawiony zostanie przykład obliczeń dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wolno stojącego parterowego z poddaszem użytkowym o współczynniku zwartości A/Ve > 0,5 m^-1.

Lokalizacja budynku – Warszawa

Podstawowe parametry:

• powierzchnia A_f – 116,70 m²
• kubatura – 422,37 m³
• średnia temperatura – 19,6^OC