Od poniedziałku tylko nowe zasady w pozwoleniach na budowę, a urzędy niegotowe

Tylko nieliczni inwestorzy zdecydowali się ubiegać o pozwolenia na budowy na zasadach obowiązujących od 19 września ubr. Większość wybrała stare przepisy sprzed tej daty. A w poniedziałek kończy się okres przejściowy i wyboru w procedurach już nie ma. Zostają tylko nowe. Inwestorzy i prawnicy nie mają wątpliwości - razem z nimi pojawi się bałagan oraz wydłuży się czas załatwiania formalności.

Na jesieni ubiegłego roku weszła w życie duża nowela prawa budowlanego, która wprowadziła istotne zmiany w procedurach budowanych. Okres dostosowawczy był długi, bo 12 miesięcy. Ale okazuje się, że raczej niewystarczający. Winna jest częściowo pandemia. Długo urzędy pracowały zdalnie. Do tego nie było zbyt wielu szkoleń, a i inwestorzy nie byli spragnieni nowinek i woleli poczekać w myśl zasady: lepiej się uczyć na cudzych błędach.

Nowości, czyli projekt budowlany i definicja obszaru odziaływania obiektu

Nowelizacja prawa budowlanego wprowadziła m.in. nowy podział projektu budowlanego, tzn. na: zagospodarowania działki lub terenu, architektoniczno-budowlany oraz projekt techniczny. Pierwsze dwa są obowiązkowymi załącznikami do wniosku o pozwolenia na budowę, ostatni posiada charakter czysto techniczny i sporządza się go jedynie na użytek inwestora. Zmniejszyła się też liczba wymaganych egzemplarzy projektu budowlanego dołączanego do wniosku z czterech do trzech. Wydano również nowe rozporządzenie dotyczące projektu budowlanego.

Załącznikiem do wniosku o pozwolenie na budowę budynków jednorodzinnych i wielorodzinnych jest oświadczenie projektanta, czy dom można podłączyć do istniejącej już sieci ciepłowniczej. Co ma pomóc uniknąć przypadków, że w bliskiej okolicy znajduje się elektrociepłownia, a mimo to inwestor decyduje się na zamontowanie pieca.

Nowe przepisy ograniczyły także liczbę stron w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Zmieniły bowiem definicję obszaru oddziaływania obiektu. Do 19 września ubr. z definicji obszaru oddziaływania obiektu wynikało, że stroną postępowania mogą być: inwestor, właściciele, użytkownicy wieczyści oraz zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu. Po tej dacie właściciel czy użytkownik wieczysty będzie stroną w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, ale tylko gdy planowana inwestycja może wprowadzić ograniczenia w zabudowie działki. nieruchomości. Do 19 września ubr. prawo budowlane mówiło o ograniczeniach w zagospodarowaniu terenu, w tym jego zabudowy. Jest to pojęcie o wiele szersze niż pojęcie zabudowy. Dzięki temu właściciel sąsiedniej działki mógł być stroną w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę w wypadku, gdy wykazał innego typu uciążliwości związane z planowaną inwestycją niż tylko ograniczenia zabudowy własnej działki.

Inwestorzy wolą się uczyć na cudzych błędach a nie swoich

Inwestorzy nie mają wątpliwości, że urzędy nie są przygotowane na zmiany. Na pewno będzie bałagan i zamieszkanie. - Wprawdzie na wdrożenie nowych przepisów było aż rok ,ale w tym czasie była pandemia. Urzędy był długo zamknięte. Formalności załatwiało się zdalnie lub wrzucając dokumenty do skrzynki - mówi Przemysław Dziąg, radca prawny z PZFD.

- Urzędnicy nie mieli więc zbyt wielu możliwości wspólnego przećwiczenia stosowania przepisów w praktyce ani szkoleń. Sami też inwestorzy woleli zdecydowanie stare zasady. Tych zmian było bowiem zbyt wiele: bo nie tylko nowy projekt budowlany, ale odstępstwa, mierzenie powierzchni etc. Lepiej było więc nie ryzykować. Nie ma też co się oszukiwać. Jeszcze przez jakiś czas i tak będą stosowane stare zasady. Wiele wniosków złożonych na podstawie przepisów sprzed 19 września ubr. nie zostało jeszcze rozpatrzonych - tłumaczy mec. Dziąg.

Trudno jest też znaleźć inwestora, który w okresie przejściowym skorzystał z nowych procedur. Tłumaczenie zawsze jest takie same. - Do tej pory załatwialiśmy pozwolenie na budowę na starych zasadach, ponieważ zależało nam na sprawnym przygotowaniu dokumentacji i przekazaniu do odpowiednich urzędów. Jeszcze nie wyrobiliśmy sobie opinii na temat funkcjonowania w nowych przepisach, ale z pewnością zapoznamy się z nimi przy okazji nowej inwestycji. Niezależnie od tego postępowania mocno się przedłużają ze względu na pandemię, co stanowi dziś o wiele większe wyzwanie, niż dostosowanie się do nowych przepisów - wyjaśnia Tomasz Pietrzyński z firmy More Place .

Niechęć do nowych procedur jest zrozumiała także dla Mariusza Okunia, rzeczoznawcy budowlanego, członka Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa. - Taka jest natura człowieka, że niezbyt chętnie jest gotowy na zmiany, mamy obawy przed nowym nieznanym. W szczególności jeżeli to dotyczy spraw proceduralnych – urzędowych wolimy ”iść” już znaną przetartą ścieżką niż eksperymentować. Okres przejściowy, jaki właśnie mija, zapewne byłby wystarczający w przypadku chęci czy próby choć jego wdrożenia, niestety nowa procedura była stosowana w bardzo niewielkim stopniu około 5 proc. wszystkich złożonych wniosków. Jest to oczywiście uwarunkowanie jeszcze wielkością danego miasta czy regionu i powstających tam inwestycji. Nikt nie chciał eksperymentować i przecierać szlaku jako pierwszy. Duże projekty realizuje się w dłużysz czasookresie i wymagają i tak i tak szczegółowej koordynacji między branżowej nie tylko samej architektury więc były wykonywane w dotychczasowej formie - tłumaczy Mariusz Okuń.

Według niego na to wszystko nakładają się jeszcze nienajlepsze doświadczenia ze stanowiskiem danego urzędu, które są bardzo różne i rozbieżne wynikające z praktyki danego urzędu. Z uwagi na ciągłe zmiany, niemal "nowelizację nowelizacji" ustawy prawo budowlane oraz brak jednoznacznych i spójnych przepisów, tworzy się przestrzeń do interpretacji. Tym samym mamy tak zwane „prawo powiatowe”, urzędy interpretują inaczej ten sam przepis na podstawie jednej ustawy. Czego skutkiem są kolejne stanowiska Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego wyjaśniającego niezrozumiałe kwestie lub intencji ustawodawcy.

- Nasz samorząd był przeciwny wprowadzeniu podziału projektu na trzy części i przestrzegał, iż nie przyniesie to zakładanego skutku w postaci przyspieszenia i uproszczenia procedury uzyskiwania pozwolenia na budowę, ani też nie przyczyni się do obniżenia kosztów projektu, czego obecnie doświadczamy. Jedynie szumne zapowiedzi i niepotrzebne zamieszanie - podkreśla Mariusz Okuń.

Więcej na: prawo.pl