Podpis elektroniczny w procesie inwestycyjno-budowlanym

Postęp w dziedzinie cyfryzacji w polskiej administracji państwowej spowodował, że coraz więcej spraw załatwiamy przez Internet. Dotyczy to także procesu inwestycyjno-budowlanego. Najważniejsze zmiany wprowadzają możliwość złożenia wniosku o pozwolenie na budowę oraz dokonania zgłoszenia z projektem architektoniczno-budowlanym przez Internet.

Dnia 1 lipca 2021 r. weszło w życie rozporządzenie zmieniające formę i zakres projektu budowlanego, który od tego dnia może być przygotowany i złożony do organów w pliku elektronicznym.

Nowelizacja Prawa budowlanego z 10 grudnia 2020 r. weszła w życie w lutym, a w części przepisów w lipcu 2021 r. Zmiany wprowadzają możliwość złożenia wniosków związanych z procesem budowlanym online za pomocą serwisu e-Budownictwo (https://e-budownictwo.gunb. gov.pl). Jednocześnie nowelizacja wprowadza jednolite wzory formularzy wniosków w całym kraju, zarówno papierowych, jak i elektronicznych.

Jeśli ktoś zdecyduje się na składanie wniosku online, to już nie będzie musiał składać dodatkowych dokumentów w formie papierowej. Pozostawiony jest jednak wybór – będzie można nadal złożyć wniosek w formie tradycyjnej, tak jak do tej pory. To inwestor zdecyduje, którą formę wybiera: elektroniczną czy papierową.

Można połączyć wszystkie elementy projektu (rysunki, uzgodnienia) w jeden plik pdf za pomocą np. wersji rozszerzonej programu Adobe Acrobat DC, czyli wersji PRO, która pozwala na zachowanie wszystkich elektronicznych podpisów. Jeśli jej nie posiadamy (jest płatna), można dostarczyć każdy element w osobnych plikach po nadaniu im odpowiednich nazw. Szczegółowe wytyczne dotyczące nazw plików są opisane w Załączniku do Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 29 czerwca 2021 r. (Dz.U. poz. 1169) – Sposób oznaczania nazw plików komputerowych projektu budowlanego w postaci elektronicznej. Uwaga: inne oznaczenie plików może skutkować tym, że organ wezwie inwestora do usunięcia nieprawidłowości.

Podpis elektroniczny

Podpis elektroniczny jest rozwiązaniem informatycznym, którego celem jest:

• przekazanie informacji o autorze,
• zabezpieczenie dokumentu.

Różne rodzaje podpisu elektronicznego zawierają informację o autorze. Najprostszym przykładem jest stopka w poczcie e-mail. Jednakże, jak łatwo zauważyć, podpis ten nie daje dużej pewności, że osoba, która podaje się za danego autora, jest nim rzeczywiście. W przypadku tego rodzaju mechanizmów adresat dokumentu musi samodzielnie podejmować kroki w celu weryfikacji tożsamości drugiej strony lub opierać się na zaufaniu.

Podpisy elektroniczne można więc podzielić na te, które dają bardzo dużą pewność, że pochodzą od autora wskazanego w podpisie, i takie, które pewności nie dają w sposób dostateczny. Efekt pewności można uzyskać na różne sposoby.

Takimi podpisami są: podpis zaufany, podpis osobisty oraz kwalifikowany podpis elektroniczny.

Podpis elektroniczny jest składany wyłącznie na dokumencie elektronicznym. Dokumenty elektroniczne są tworzone w różnych formatach. Mogą nimi być:

• pliki tekstowe: doc, docx, odt i inne ;
• pliki graficzno-tekstowe: pdf;
• pliki graficzne: jpg, ifc, dwg i inne.

Dokumenty są zapisywane w postaci danych elektronicznych i wizualizowane tak, aby można je było odczytać. Z punktu widzenia informatycznego są zbiorem danych. Podpis elektroniczny też jest daną. Jak wskazuje jego definicja znajdująca się w art. 3 pkt 10 rozporządzenia eIDAS¹: „podpis elektroniczny” oznacza dane w postaci elektronicznej, które są dołączone lub logicznie powiązane z innymi danymi w postaci elektronicznej, i które użyte są przez podpisującego jako podpis. Podpis elektroniczny występuje jedynie w postaci elektronicznej oraz dotyczy danych w formie elektronicznej.

W przypadku dokumentów elektronicznych pliki zawierające podpis elektroniczny i dokument mogą występować w dwóch wariantach:

a) jako jeden plik, w którym zawarta jest treść, tj. dokument elektroniczny oraz podpis elektroniczny;

b) w dwóch (lub w większej ilości) oddzielnych plikach.

Istnieją trzy rodzaje podpisu, które spełniają techniczne wymagania dotyczące uwierzytelnienia i zabezpieczenia dokumentu przed zmianami: podpis zaufany, osobisty i kwalifikowany podpis elektroniczny. Wszystkie te trzy podpisy są dostępne dla inwestora w procesie inwestycyjno-budowlanym.

Podpis zaufany

Podpis zaufany jest podpisem tworzonym w oparciu o identyfikację elektroniczną pod kontrolą ministra właściwego ds. informatyzacji. Jest on przeznaczony przede wszystkim do wykorzystania w relacji z organami administracji publicznej. Opatrzenie dokumentu elektronicznego podpisem zaufanym jest równoważne z podpisem własnoręcznym. Jest on powszechnie stosowany we wszystkich publicznych usługach online, dostępnych w ramach platformy ePUAP. To całkowicie bezpłatna i powszechna forma podpisu wykorzystującego profil zaufany.

Podpis osobisty (z e-dowodu)

Podpis osobisty implementowany jest w warstwie elektronicznej najnowszych dowodów osobistych (e-dowodów). W celu jego użycia wymagane jest podanie numeru CAN (widocznego na dokumencie tożsamości) oraz specjalnego nr. PIN2 – znanego jedynie posiadaczowi dowodu osobistego. Do złożenia podpisu osobistego wykorzystujemy czytnik kart lub smartfon z czytnikiem NFC. Dostępne są wygodne aplikacje umożliwiające skorzystanie z funkcjonalności e-dowodu (np. eDO App).

Kwalifikowany podpis elektroniczny

Definicja kwalifikowanego podpisu elektronicznego zawarta jest w art. 3 pkt 12 rozporządzenia eIDAS: „kwalifikowany podpis elektroniczny” oznacza zaawansowany podpis elektroniczny, który jest składany za pomocą kwalifikowanego urządzenia do składania podpisu elektronicznego i który opiera się na kwalifikowanym certyfikacie podpisu elektronicznego. Podpis ten jest także równoważny z podpisem własnoręcznym. Dopuszczalne jest jego użycie w każdym wypadku, w którym przepis prawa – lub umowa stron – wymaga złożenia podpisu własnoręcznego.

Ze skorzystaniem z kwalifikowanej usługi zaufania (takiej jak np. tworzenie kwalifikowanych podpisów elektronicznych) wiąże się:

• domniemanie autentyczności i integralności dokumentu podpisanego kwalifikowanym podpisem elektronicznym (brak konieczności wykazywania, że taki dokument jest integralny i autentyczny);
• domniemanie, że osoba składająca podpis jest tą samą osobą, która została wskazana w certyfikacie podpisu;
• w razie wystąpienia szkody związanej z użyciem kwalifikowanego podpisu elektronicznego, domniemanie winy dostawcy usługi (w postaci zamiaru lub zaniedbania).

Kwalifikowany podpis elektroniczny ma moc prawną podpisu własnoręcznego i poświadczany jest za pomocą certyfikatu kwalifikowanego. Jest komercyjną usługą udostępnianą inwestorom odpłatnie. Ponieważ podpisy kwalifikowane mogą być wydawane przez różne podmioty, w celu zapewnienia możliwość ich weryfikowania wykorzystano mechanizm, w którym jeden podmiot wydaje certyfikaty. W Polsce jest to Narodowy Bank Polski działający na polecenie rządu. Aktualna lista dostawców dostępna jest na stronie Narodowego Banku Polskiego w Narodowym Centrum Certyfikacji.

Podpis elektroniczny jest składany na całym pliku. Nie ma możliwości podpisywania poszczególnych stron.

Więcej na: inzynierbudownictwa.pl